Ly tao – Thiên trường ca đầu tiên trong lịch sử văn học Trung Quốc.

Đó là tác phẩm thơ tiêu biểu của văn học lãng mạn, trong đó có tài năng và khát vọng, hoài bão nồng nàn, những lời gièm pha bất chính, những nỗi niềm u uất, những huyền thoại hào hùng và bi kịch triền miên. Có anh hùng nản chí … “Ly Tao” của Qu Nguyễn đã giữ một vị trí bất hủ và cao quý trong nền văn học Trung Quốc.

Photo Nha Nam Ly tao reviewsachonly
Ảnh: Nhã Nam

Tác phẩm thuộc thể loại phú, ra đời vào thời Chiến Quốc, được đánh giá là bài thơ nổi tiếng và xuất sắc nhất trong tuyển tập thơ “Chu Xu” của Khuất Nguyên.

Là một bài thơ cổ, “Ly tao” đã trở thành một vấn đề dịch thuật. May mắn thay, năm 1944, nhà văn, nhà báo, nhà cách mạng Nhượng Tống đã dịch “Ly tao” một cách tài tình, khiến bản tiếng Việt cũng trở thành một kiệt tác.

Đọc thêm các bài phê bình về tác phẩm thơ:

Bản sử thi đầu tiên trong lịch sử văn học Trung Quốc.

“Trước Khuất Nguyên, Trung Quốc không có nhà thơ nổi tiếng nào khác, và chính” Ly Tao “đã công bố sự ra đời của bài thơ trữ tình đầu tiên của nền thơ ca Trung Quốc.”

(Trương Thục Hương | Nằm lòng mình – Khuất Nguyên với “Ly Tao”)

Theo ấn phẩm “Nên từ” của Khuất Nguyên, Nhà xuất bản Văn học xuất bản năm 1974, do Đào Duy Anh và Nguyễn Sĩ Lâm dịch và chú giải, “Ly tao” có tổng cộng 2.477 chữ với 373 câu thơ.

>>> Xem thêm :  Góc khuất của yêu thương – có thể chữa lành những trái tim đang...

“Lieu Tao” có thể được chia thành năm phần. Phần một giới thiệu lai lịch và khoảng thời gian Qu Nguyên làm thừa tướng nước Chu, sau đó bị kẻ gian vu cáo, cuối cùng vì thế mà rút lui. Phần hai kể về ý muốn du ngoạn bốn phương nhưng bị Ni cô phản đối và khuyên nhủ, sau đó gặp vua Thuấn để bày tỏ tình cảm của mình. Phần ba kể về du hành khắp nơi, trên trời dưới đất để tìm kiếm mỹ nữ nhưng cuối cùng lại không tìm được người phù hợp. Phần bốn là tâm trạng bối rối của Qu Nguyễn, cô đã tìm đến Linh Fen và Vu Hàm để xin lời khuyên nên đi hay ở. Phần cuối nói về việc tác giả một lần nữa đi du ngoạn nhưng trong lòng không khỏi nhớ quê hương nên quyết định kết thúc hành trình.

“Ly tao” là một bài thơ, nhưng nó cũng là một câu chuyện dài theo kiểu tự truyện xen lẫn những tình tiết thần thoại tráng lệ, chứa đựng nhiều ý tưởng hoa mỹ… cuối cùng thì lòng yêu nước cũng đành bất lực. của học giả.

Tầng lớp trung lưu bất bình.

Tác giả gần như chậm rãi, tự truyện về xuất thân, tài năng, hoài bão, rồi sự nghiệp đầy thăng trầm.

Qu Nguyễn ôm lòng dân tộc, dốc hết tài năng, tầm nhìn và đức độ để phò tá Chu Vương với lý tưởng giúp ông dựng nước Chu hùng mạnh. Ông khuyến khích Chu Vương noi gương các bậc cầm quân đi trước. Ông đưa ra chính sách cải cách. Anh ta vạch trần con sâu bọ và tham quan tòa án.

Dù ban đầu hết lòng yêu thương, kính trọng Qu Nguyên nhưng càng về sau, Chu Vương lại nghe theo lời dèm pha của những kẻ tiểu nhân ghen ghét hãm hại mình và dần xa lánh Qu Nguyên.

>>> Xem thêm :  The Casual Vacancy – Khoảng trống vô định

Bấy giờ sĩ phu yêu nước trung hậu mới vỡ mộng. Tham vọng vẫn còn đó, tính cách không từ bỏ, dù gặp nghịch cảnh vẫn quyết tâm giữ vững chuẩn mực đạo đức, không khoan nhượng, không đánh đồng mình với những kẻ thích xu nịnh.

“Tốt hơn là sống lưu vong,
Lòng ta không đành lòng để thói quen lây lan! ”

“Ly Tao” nói lên nỗi buồn, tuyệt vọng của một người tài hoa bạc mệnh, cũng là nỗi bất lực của một chàng thư sinh khi không nỡ đánh mất tình yêu quê hương đất nước, dẫu phiêu bạt phương trời. với lòng nặng trĩu mà anh xuống trần.

Ảnh hưởng của một sử thi bất hủ.

“Ly Tao” là một điển trong kinh điển của thơ ca Trung Quốc, cả về lịch sử, nội dung, chủ đề và phong cách. Bài thơ có sức hút mãnh liệt đối với văn nhân hậu thế.

“Ly tao” là cảm hứng cho những bài thơ thuộc thể loại truyện cổ tích và ân oán.

Trong thời hiện đại, “Ly tao” đôi khi được sử dụng để tưởng nhớ những người cách mạng đã hy sinh cho đất nước.

Theo Bách khoa toàn thư, sau năm 1949, Khuất Nguyên được người Trung Quốc tôn sùng như một anh hùng văn hóa và một hình mẫu chính trị, Guo Moruo ca ngợi “Ly Tao” ngoài chủ nghĩa lãng mạn nhưng chủ nghĩa hiện thực của ông. Chu Yang tuyên bố “Ly Tao” của Qu Nguyễn hiển lộ “Nỗi nhớ đất nước và ý chí yêu dân, khí phách hiên ngang, nhờ sức tưởng tượng của cái đẹp đã trở thành kiệt tác soi sáng thiên cổ”.. Mã Mậu Nguyên gọi “Ly Tao” là “ngọn hải đăng rực rỡ, soi sáng con đường phát triển của thơ ca Trung Quốc suốt 2.000 năm”. Học giả Từ Chí Khiếu cho rằng có thể so sánh “Ly tao” với “Thần khúc” của Dante Alighieri.

>>> Xem thêm :  [Marc Levy] Người trộm bóng

Mặt khác, theo Chiêu Minh Văn, “Ly tao” được du nhập vào Nhật Bản vào thời Nara. Ở châu Âu, “Ly tao” được dịch sang tiếng Đức, Pháp, Anh, Ý, Nga, Hungary …

Bên cạnh đó, người yêu nhạc Việt Nam không còn xa lạ với từ “ly tao”, bởi nó xuất hiện nhiều trong các tác phẩm văn học, đặc biệt là thơ ca, chẳng hạn như trong “Tiếng đàn vi vút” chẳng hạn. Thế Lữ viết:

“Tôi chỉ là một người tình
Ham muốn cái đẹp có trong mọi hình thức và hình thức
Mượn bút của Ly Tao, tôi vẽ
Và mượn cây đàn ngàn phím, tôi hát ”.

Hay Lưu Trọng Lư có truyện ngắn “Tuyệt vọng Ly Tao”.

Dường như “Ly tao” vừa khơi nguồn cảm hứng sáng tạo, vừa là đối tượng tâm sự, giãi bày tâm tư tình cảm của các nhà văn tài hoa.

Có thể nói, vượt qua biên giới Trung Quốc, sử thi bất hủ “Ly Tao” của Qu Nguyễn đã có ảnh hưởng sâu rộng đến văn học thế giới.

Tìm hiểu thêm về Khuất Nguyên.

Khuất Nguyên (340 TCN – 278 TCN), tên thật là Bình, tên viết tắt là Nguyên, hiệu là Linh Quân, là nhà chính trị, nhà thơ yêu nước nổi tiếng thời Chiến quốc của nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Ông học rộng, có trí nhớ, giỏi chính trị, có tài văn chương.

Về cuối đời, ông bị đày đến Giang Nam. Ông chán nản, tự cho mình là kẻ sống trong thời đại lục đục, suốt ngày ca hát như kẻ điên, rồi ôm đá ném xuống sông Mi La tự tử.

Khuất Nguyên cũng là nhân vật trong truyện Tết Đoan ngọ (Doãn Đường). Theo truyền thuyết này, để tưởng nhớ người đàn ông và cái chết bi thảm của ông, hàng năm người ta tổ chức ngày 5/5 âm lịch là Tết Duanyang ở Trung Quốc và một số nước khác ở châu Á.